Koerskaart 3
We kiezen voor flexibele en passend organisatievormen
Om herbergzaam onderwijs te realiseren, is flexibiliteit en creativiteit in de organisatie van onderwijs én ondersteuning nodig. Dit vraagt om andere manieren van werken, organiseren en samenwerken, met duidelijke communicatie en gedeeld eigenaarschap. Op die manier kan de spanning tussen ambitie en realiteit worden verminderd.
Zo werken we met scholen, ouders en partners aan een flexibele en samenhangende ondersteuningsstructuur, waarin ondersteuning zo dicht mogelijk bij de onderwijspraktijk wordt georganiseerd. We benutten ieders expertise en rol, waarbij ieder bijdraagt vanuit de eigen professionaliteit.
Flexibele organisatie van onderwijs
Flexibiliteit is een voorwaarde voor herbergzaam onderwijs. Zeker in een context waarin er, mede door beperkte middelen vanuit de overheid, sprake is van ontoereikende huisvesting en een tekort aan handen in de klas. We blijven ons inzetten voor algemene verbetering van deze randvoorwaarden, maar richten ons ondertussen op wat wél mogelijk is om leerlingen passend te ondersteunen binnen de huidige context.
We werken vanuit gedeeld eigenaarschap, heldere communicatie en met oog voor de context van leerling, groep en school. Scholen kunnen kiezen voor flexibele en creatieve organisatievormen die helpen om beter aan te sluiten bij de ondersteuningsbehoeften van leerlingen en verschillen die er binnen het team zijn. Denk bijvoorbeeld aan groepsdoorbrekend werken, unitonderwijs of variatie in instructie en groepsindeling. Ook kan hier worden gedacht aan het gericht inzetten van beschikbare middelen om bijv. één of enkele klassen met 2 professionals te bemensen.
Het ondersteuningsteam als spil
We organiseren de ondersteuning via het ondersteuningsteam van de school, waarin verschillende professionals samenwerken. Dit team richt zich op wat nodig is in de groep en de school en houdt zich bezig met zowel onderwijsvraagstukken als ondersteuningsvragen. Het ondersteuningsteam signaleert vroegtijdig, werkt preventief, duidt ondersteuningsvragen en zet passende expertise in. Waar nodig wordt opgeschaald in samenwerking met het Loket van het samenwerkingsverband, het wijkteam van de gemeente en jeugdhulp.
Expertise dicht bij de school
In dit kader evalueren we ook de inzet van ambulante diensten, bijvoorbeeld de arrangementen vanuit het gespecialiseerd onderwijs. Daarbij verkennen we hoe deze inzet nog sterker kan bijdragen aan de ondersteuning in de klas. De focus ligt niet alleen op de leerkracht en het kind maar ook op het team en de onderwijscontext.
Het loket en de zorgmakelaars krijgen een meer adviserende en verbindende rol dicht bij de scholen. Ze helpen afwegen wat in de praktijk werkbaar en passend is. Daarnaast draagt de orthopedagoog vanuit vakinhoudelijke kennis en ervaring bij aan het duiden van vragen uit de brede context van de leerling. De stem van het team, de ouders en leerlingen weegt vanzelfsprekend mee in de keuzes die worden gemaakt. Het ondersteuningsteam bewaakt het proces en zorgt ervoor dat de perspectieven van ouders, leerlingen en professionals zorgvuldig worden meegenomen in de gezamenlijke besluitvorming.
Normaliseren en samenwerking met jeugdhulp
We streven ernaar om vragen zoveel mogelijk te normaliseren en dicht bij het dagelijks leven van de leerling te houden, zonder onnodige doorverwijzing naar gespecialiseerde jeugdhulp. Waar specialistische ondersteuning nodig is, werken onderwijs en jeugdhulp in samenhang, waarbij niet wordt doorgeschoven maar gezamenlijk wordt gehandeld. Het is helder waar de regie ligt, zodat de ondersteuning overzichtelijk en doelgericht blijft.
Doelen
In 2031:
- Werken scholen met flexibele en creatieve organisatievormen, waarbij ondersteuningsmiddelen flexibel in de groep worden ingezet. Onderwijs- en zorgmiddelen worden waar mogelijk gebundeld ingezet.
- Hebben het loket en de zorgmakelaars vooral een adviserende en verbindende rol. Bij complexe casuïstiek is er tijdige afstemming tussen onderwijs en jeugdhulp zodat de ondersteuning van het kind goed op elkaar aansluit. De orthopedagoog levert hierin structureel inhoudelijke duiding vanuit de brede context van leerling, groep en school. Binnen het ondersteuningsteam wordt zo multidisciplinair samengewerkt.
- Richten ambulante diensten vanuit het gespecialiseerd onderwijs zich hoofdzakelijk op de leerling in de onderwijscontext en het team.